Vaqt ko‘rsatadi…

Blog yuritishda eng asosiy narsa vaqt ekanligini bilasizmi?

Ushbu blogda o‘nlab blog yuritish sirlarini mutolaa qildingiz va yana bir nechta saytlar orqali muvaffaqiyatli blog yuritish bo‘yicha maslahatlarni oq’idingiz, barcha maslahatlarni amaliyotda sinab ko‘rdingiz va o‘nlab qiziqarli hamda foydali maqolalarni chop etdingiz, lekin hanuz blog o‘quvchilarining soni fazoga ko‘tarilayotgan raketa singari tez ko‘paymayapti. Qachon ko‘payadi? Buni vaqt ko‘rsatadi…

Men mana 2 yildan ko‘proq vaqt oralig‘ida blog yuritib kelayotgan bo‘lsam, hozirgacha o‘nlab mashhur bloggerlar bilan suhbatlashganman, ularning muvaffaqiyat sirlari haqida o‘qiganman. Hozir ham bir nechta yirik va mashhur bloggerlarni doimiy mutolaa qilib yuraman. Barcha mashhur bloggerlar yuqoridagi “Qachon?” degan savolga yuzlab maqolalar orqali, yuzlab intervyular orqali o‘z o‘quvchilariga javob berib bo‘lishgan. Javob esa bitta — vaqt ko‘rsatadi.

Darhaqiqat, blog yuritishda ma’lum bir vaqt oralig‘ida ma’lum bir muvaffaqiyatga erishasiz, yoki 2 yildan so‘ng blogging dunyosining cho‘qqisiga ko‘tarilasiz deb hechkim sizga kafolat bera olmaydi. Buni hammasini vaqt ko‘rsatadi. Blog yuritish, ma’lum bir natijalarga erishish 1-2 oylik ish emas. Bu uzoq muddatli jarayon hisoblanadi. Vaqt o‘tgan sari ushbu sohada o‘z nomingizga, brendingizga ega bo‘la boshlaysiz, o‘ziga hos guruh yaratasiz va mana shu guruhni ergashtirib yurasiz va natijada o‘z-o‘zidan o‘zingiz intilgan shon-shuhratga ega bo‘lasiz. Lekin buning ortida juda ham katta mehnat va toqat yotadi. Sabrli bo‘lmasangiz, mehnat qilmasangiz, bunday cho‘qqilarga erisha olmaysiz.

Blog yuritishni odat qilib oling, boshqa bloggerlar bilan do‘stlashing va muntazam maqolalar chop eting, qolganini esa vaqt ko‘rsatadi.

Posted in Blogging | Tagged , , , , , | 3 Comments

RSS nima?

RSS tugma tasviri

RSS nima? Internetga endi qadam qo‘yib kelayotgan foydalanuvchilarning ko‘pchiligida shunday savol tug‘ilishi mumkin, shuning uchun alohida maqola sifatida ushbu mavzu haqida ma’lumot berib o‘tmoqchiman.

UZBLOGGERda chop etilayotgan eng so‘nggi maqolalardan muntazam ravishda xabardor bo‘lib turishni hohlaysizmi?

So‘nggi maqolaalrdan xabardor bo‘lishning bir necha yo‘llari mavjud. Blog o‘quvchilari tomonidan eng ko‘p foydalaniladigan yo‘li bu RSS tasmasidan foydalanishdir. Lekin RSS nima?

RSS nima?

RSS bu millionlab internet foydalanuvchilari tomonidan o‘zlari yoqtirgan saytlarni kuzatish vositasi hisoblanadi.

Avvallari, biron-bir saytni muntazam kuzatib yurish uchun o‘sha sayt manzilini brauzerdagi xatcho‘plar ro‘yxatiga kiritishingiz va yangilik qo‘shilganligini bilish uchun qayta-qayta ushbu saytga tashrif buyurib turishingiz kerak bo‘lardi. Bu foydalanuvchi uchun albatta juda ham noqulay usul hisoblanadi. Hamma ishni o‘z qo‘lingiz bilan qilishingiz kerak; o‘nlab saytlarni kuzatish juda ham murakkab jarayonga aylanib ketadi; agar saytni qayta tekshirishni unutsangiz, yangilikdan o‘z vaqtida boxabar bo‘la olmaysiz va hokazo.

RSS barchasini o‘zgartiradi

Sodda qilib aytganda RSS saytda paydo bo‘lgan yangilik haqida o‘zi sizga xabar beradi.

Bu juda ham vaqtni tejaydi va yangilik chop etilishi bilan sizga yetib keladi.

RSS — “Really Simple Syndication” iborasining qisqartmasi hisoblanadi, bundan tashqari “RSS feed”, “news feed” kabi iboralar bilan ham ataladi. O‘zbek tilidagi saytlarda “RSS tasma”, “RSS tasma orqali kuzatish/o‘qish” yoki oddiy qilib “RSS orqali” kabi iboralardan foydalaniladi.

RSSdan foydalanish

RSSdan foydalanish uchun birinchi o‘rinda RSS o‘qish vositasini tanlashingiz kerak. Ayni paytda bunday vositalar, xizmatlar tiqilib yotibdi. O‘zingizga eng yoqqanidan foydalanishga haqlisiz. Eng avval bepul va qulay vositalardan foydalanilgani ma’qul. Masalan Google Reader va Bloglines. Men shaxsan Google Readerdan foydalanaman, chunki juda ham qulay va oson.

Bunday RSS o‘qish vositalarining ishlash usuli juda ham oson, huddi elektron pochta singari. Siz obuna bo‘lgan saytlarda yangi chop etilgan maqolalar huddi yangi kelgan elektron maktubi sifatida paydo bo‘ladi va o‘qish imkonini beradi. Hohlasangiz, maqola chop etilgan saytga o‘tib ketishingiz ham mumkin, maslan sharh qoldirish uchun.

RSS bog‘lari aksariyat saytlarda RSS tasviri singari tasvirlar bilan ko‘rsatiladi.

Brauzerda esa quyidagicha ko‘rinishga ega bo‘ladi:
Brauzerdagi RSS tasviri

O‘ng tarafdagi sariq ikonachani bossangiz, UZBLOGGERning RSS tasmalari sahifasi ochiladi. Ushbu sahifa orqali obuna bo‘lishingiz mumkin. Yoki, RSS o‘qish vositasi orqali hohlagan RSS manzilini o‘z ro‘yxatingizga qo‘shgan holda obuna bo‘lishingiz ham mumkin.

Email orqali obuna bo‘lish

Agar RSSdan foydalanish sizga qandaydir murakkab tuyulayotgan bo‘lsa, bemalol email orqali obuna bo‘lishingiz ham mumkin. Bunda saytda chop etiladigan barcha maqolalar to‘g’ridan-to‘g’ri elektron pochtangizga yetib boradi.

Ushbu blogning chap qismida yuqorida email orqali obuna bo‘lish imkoniyati mavjud. Sizning email manzilingiz uchinchi shaxslarga ulashilmaydi, faqat blogda chop etiladigan maqolalarni yuboriladi xolos. Istagan paytda obunani to‘xtatish imkoniyatiga egasiz.

Umid qilamanki, ushbu maqola RSS borasidagi barcha savollaringizga javob beradi.

Posted in Blogging, Yo‘riqnoma | Tagged , , | 2 Comments

UZBLOGGERga savol bering

Hurmatli blog o‘quvchilari,

Agar siz ushbu blog muallifi, ya’ni kaminaga qandaydir savol berish va unga javob olish niyatida yurgan bo‘lsangiz, endi sizda bunday imkoniyat mavjud. Istagan kishi istagan mavzusida va istagan miqdorda savol berishi mumkin, barcha savollarga shaxsan o‘zim javob berishga va’da beraman. Eng qiziqarli savollarni alohida post sifatida chop etiladi.

Posted in So'rovnoma, Umumiy | Tagged | 3 Comments

Muntazam blog yuritish uchun vaqt topish

Muntazam blog yuritish juda ham qiziq mashg‘ulot bo‘lishiga qaramay, xar doim ham buning uchun vaqt topa olmaymiz. Ayniqsa, butun kun ish yoki o‘qish bilan band bo‘lganlar uchun, oilali insonlar uchun muntazam blog yuritishga ko‘p vaqt ajratish muammo hiosblanadi. Ba’zan esa jismoniy jihatdan ham vaqt yetmasligi mumkin. Lekin, qarovini topsang, qor ham yog‘adi deyishganidek, barcha narsani to‘g’ri rejalashtirish natijasida blog yuritish uchun ham bemalol vaqt topish mumkin.

Shaxsan men blog yuritishni endi-endi boshlagan paytlarimda blogda maqola chop etish tizmi mavjud emas edi. Hohlasam 1 kunda 3-4talab maqola yozishim, hohish yo‘qligida haftalab hech narsa yozmasligim mumkin edi. Reja asosidagi muntazamlik yo‘q edi. Lekin, vaqt o‘tgan sari, bu sohada ma’lum bir malakaga ega bo‘lish natijasida shu narsani tushundimki, muntazamlikni yo‘qotish juda ham salbiy natijalarga olib kelar ekan. Eng muhimi — o‘quvchilar yo‘qoladi. O‘ylab ko‘ring, bir necha oylab mehnat qilib o‘nlab o‘quvchilarni endi topganingizda yana yo‘qotib qo‘yish bu hammamiz hohlamaydigan hodisalardan biri, to‘g’rimi?

Reja asosida blog yuritish

Muntazamlikni yo‘qotmaslikning eng samarali usullaridan biri bu reja asosida blog yuritishdir. Masalan, 1 haftada 3-5ta maqola chop etishni maqsad qilib qo‘ying, chunki xar kuni maqola chop etish ham o‘quvchilarni medasiga tegishi mumkin. Bir kunda blogda maqola yozish uchun 2 soat vaqtingizni ajrating. Iloji bo‘lsa, erta tongda turiboq darhol maqola yozishga kirishing. Maqola yozish arafasida hech narsaga chalg‘imang. Sizni chalg‘itishi mumkin bo‘lgan narsalarni, maslan Internetni uzib qo‘ying yoki brauzerni yopib qo‘ying. Maqola yozayotganda faqat yozayotgan maqolangiz haqida o‘ylang. Sizda atiga 2 soat vaqt bor xolos, shu 2 soat ichida foydali maqola yozishga o‘zingizni o‘rgating. 2 soat ichida siz hamma narsani amalga oshira olmaysiz, ya’ni xar doim qiladigan ishlaringiz bo‘lmish elektron pochtangizni tekshirish, twitter xabarlarini kuzatish va blogda maqola yozish kabi narsalarni 2 soat ichida uyg‘unlashtirish juda qiyin bo‘ladi, shuning uchun faqat maqola yozishni tanlaysiz.

Yuqoridagi uslub muntazam blog yuritishning eng asosiy uslublaridan biri hisoblanadi. Amaliyotda bu sizga qanchalik yordam berishini sinab ko‘ring.

Bundan tashqari yana qanday uslublar muntazam blog yuritishga yordam berishi mumkin? Siz muntazam blog yuritish uchun nimalarni qilgansiz yoki qilmoqchisiz? Iltimos, bu haqda o‘z fikrlaringiz bilan o‘rtoqlashing va muhokamada ishtirok eting. Rahmat.

Posted in Blogging | Tagged , , , , | 2 Comments

UzNet bloggerlarining boshqa bloggerlardan ustunligi.

Taniqli bloggerlarning bunday shohsupaga ko‘tarilishlarini kuzatadigan bo‘lsak, deyarli bir hil jarayonni kuzatish mumkin. Boshlovchi blogger ma’lum muddatdan keyin, masalan 3-4oydan so‘ng, mashhur bloggerlardan birining blogida o‘z maqolasi bilan chiqadi va bu orqali o‘z blogiga bir necha ming foydalanuvchilarni olib keladi. Natijada homiylar blogdagi reklama uchun mo‘ljallangan joylarni sotib olishni boshlashadi, boshlovchi blogger butun vaqtini endi bloggingga qaratadi va natijada ham yaxshi mablag’, ham yanada ko‘proq o‘quvchilarga ega bo‘ladi.

O‘ylab ko‘ring, o‘zingiz qiziqqan mavzu bo‘yicha o‘z fikrlaringizni yozsangizu, buning evaziga pul ham berishsa, qanday mazza. Yaxshigina pul kelib turgandan keyin, bola-chaqa, oila tashvishi degan narsalar o‘z-o‘zidan yo‘q bo‘ladi va bemalol faqat blogging bilan shug‘ullanish mumkin. Shu xorijliklarga juda ham oson-da…
Endi keling UzNetdagi holatni ko‘rib chiqamiz.

Internet foydalanuvchilarining soni

Birinchi o‘rinda Internet foydalanuvchilarining kamsonligi haqida to‘xtalib o‘tishimiz kerak. Internetdan bizda juda ham kamchilik foydalanadi (ko‘plab xorij davlatlarga nisbatan). Shuning uchun ham UzNetdagi birorta blogda minglab, o‘n minglab obunachilar yo‘q.

Bloggerlarning soni

Bloggerlarning soni ham shunga yarasha. Men kecha chop etgan “Bilishingiz shart bo‘lgan 10 ta o‘zbek bloggerlarining ro‘yxati” deb nomlangan maqolani tayyorlashda bunday qiyin bo‘lishini kutmagandim, to‘g’risi. Ya’ni, bloggerlarni topish uchun 1 kun vaqtim ketdi. Shunda ham maqolaning sarlavhasini o‘zgartirishga to‘g’ri keldi. Birinchi variantida 20ta bloggerlar ro‘yxati edi, afsus faqat 9tagina topildi xolos. Hisobga to‘g’ri bo‘lsin uchun eng oxiriga o‘zimning shaxsiy blogimni ham qo‘shib qo‘yishga majbur bo‘ldim(aslida bunday niyat yo‘q edi).

Daromad manbaai

Barcha bloggerlar uchun eng asosiy daromad keltiruvchi qurollardan biri sanalmish AdSense reklamari o‘zbek tilidagi kontent uchun mumkin emas, chunki reklama beruvchilar yo‘q.

Bundan tashqari, Internet orqali reklama beruvchi kompaniya va firmalar birorta ham blogda reklamalarini berishmagan. Bunga ularda qiziqish yo‘q bo‘lsa kerak.

Yuqorida muntazam blogging bilan shug‘ullanishdan voz kechishga olib kelayotgan eng asosiy faktorlarni ko‘rib chiqdik, lekin nima uchun UzNet bloggerlari boshqalardan ustun?

Ustunligi shundaki, mana shunday daromadsiz, minglab o‘quvchilarsiz ham blog yuritishda davom etishmoqda. Hech narsadan nolimasdan o‘zlari yoqtirgan mashg‘ulot bilan shug‘ullanib kelishmoqda, o‘z bilimlarini boshqalar bilan beminnat baham ko‘rib kelishmoqda.

Bloggerlarimizga yupanch sifatida shu narsani aytishim mumkinki, bir kun kelib bizning bloglarda ham 10, 100 minglab o‘quvchilar bo‘ladi. Blogdagi reklama uchun mo‘ljallangan joylarni sotib olish uchun oldindan to‘lovlarni qilib kutib o‘tirishadi. Va bu kunlarning kelishiga juda ham oz vaqt qoldi. Lekin, hozirgi kunlarni barchamiz hali so‘ginib yashaymiz. Nimaga deysizmi? Javobini 120,000dan ortiq doimiy o‘quvchilariga ega bo‘lgan, shaxsiy samaradorlik mavzusida blog yurituvchi mashhur blogger Leo BabautaningMen qanday qilib 100,000 obunachiga erishdim” deb nomlangan kitobidan bir parcha keltirgan holda javob bersam va maqolaga yakun yasasam:

Bunday muvaffaqiyatga erishib, arz qilish yaxshi emas lekin, bu qadar ko‘p o‘quvchiga ega bo‘lishning salbiy tomonlari ham bor. Ulardan biri shuki, men o‘z o‘quvchilarim bilan avvalgidek yaqin bo‘la olmayman. Bir necha yuzlab o‘quvchilarim bo‘lgan paytlarda men ko‘pini tanir edim, hech bo‘lmaganda muhokamada doimiy ishtirok etadiganlarini. O‘zimni ularga juda ham yaqin tutar edim. Hozirgi paytda esa, bu qadar ko‘p sonli o‘quvchilar bilan bunday aloqada bo‘lishning ilojisi yo‘q va juda ham katta yo‘qotishdir. Hozir ham o‘z o‘quvchilarimni yaxshi ko‘raman, lekin avvalgi paytlarni ham so‘ginaman.

Posted in Blogging, UzNet | Tagged , , | 3 Comments